در کمپین "از ایران برای صلح و دموکراسی" که چند روزی از راه اندازی آن می گذرد، افراد گوناگون با ارسال تصاویر خود که حاوی پیام دوستی با مردم اسرائیل است را در فیس بوک منتشر می کنند.

پس از انقلاب 57 ایران، این اولین بار است که پیام های دوستی میان مردم ایران و اسرائیل رد و بدل شده است. مهم ترین پیام این کمپین ها، جدایی دولت ها و مردم است. حاضرین در این کمپین ها به صلح و دوستی که میان مردم است تاکید دارند و سعی دارند نشان دهند، با جنگ و درگیری دولت ها میانه ای ندارند و با وجود اختلافات عمیق سیاسی، می توانند با یکدیگر دوست باشند.

گفته می شود پیام این کمپین‌ها، دوستی میان مردم ایران و اسرائیل است. این کمپین از جانب ایرانیان با نام «از ایران برای صلح ودموکراسی» راه اندازی شده است.

منبع: دانشجو نیوز

منبع:چراغ آزادی

از عنوان نوشته چنین برمی‌آید که گویا ما در یک تقسیم‌بندی کلان با دو گونه اخلاق و به تبع آن با دو نوع رفتار متفاوت مواجه هستیم.اخلاق زنانه و اخلاق مردانه.
آیا جنسیت در نظریه‌پردازی اخلاقی جهت‌دهنده و تعیین‌کننده است؟
کارول گیلیگان در کتاب “با صدای متفاوت”(۱)(۱۹۸۲) بر این باور است که استدلال اخلاقی بین زنان و مردان متفاوت است. زنان از آن‌جایی که با پرورش کودک و به تعبیر دیگر “مادری” سروکار دارند در منش اخلاقی به گونه‌ای رفتار می‌کنند و مردان به گونه‌ای دیگر. پیش از گیلیگان، لورنس کولبرگ که در حوزه‌ی کودکان کار می‌کرد، در زمینه‌ی رشد اخلاقی بین پسران و دختران تحقیق کرده و به این نتیجه رسیده بود که رشد اخلاقی بین دخترها و پسرها بسیار متفاوت است. گیلیگان در ادامه‌ی تحقیقات کولبرگ بر این باور بود که سامان اخلاقی زنان بیش‌تر متمرکز بر اندیشه‌ی غم‌خواری و مسئولیت است تا حقوق افراد و قوانین و قواعد اخلاقی. گیلیگان این اخلاق را اخلاق مبتنی بر “مراقبت” و یا “غم‌خواری” نام می‌نهد.
گیلیگان در “باصدای متفاوت” دو دانش‌آموز یازده ساله با بهره‌ی هوشی تقریبن یک‌سان را برای آزمون خود انتخاب می‌کند؛ پسری به نام “جیک” و دختری به نام “اُمی”. او یک معضل اخلاقی را با آن‌ها در میان می‌گذارد: “هم‌سر “هاینتس” بیمار است و به دارویی نیاز دارد تا از مرگ نجات یابد اما او پولی برای خرید دارو در بساط ندارد و در حال حاضر قادر به فراهم کردن هزینه‌ی دارو نیست. پاسخ جیک این است که هاینتس دارو را بدزدد و هم‌سرش را از مرگ نجات دهد. با دزدیدن دارو داروساز تنها مبلغی از درآمد هر روزه‌اش کم می‌شود و زندگی‌اش با تهدید جدی مواجه نمی‌شود. پس عقل حکم می‌کند که زندگی یک انسان را برتر از کم‌شدن میزان درآمد یک‌روزه‌ی داروفروش بدانیم. هاینتس با نبود دارو ضربه‌ای جبران‌ناپذیر متحمل می‌شود. مصاحبه‌گر می‌پرسد: چرا از دست رفتن زن هاینتس جبران‌ناپذیر است؟ پاسخ جیک این است که هیچ‌کس نخواهد توانست جای هم‌سر هاینتس را پر کند. مصاحبه‌گر می‌پرسد اگر هاینتس هم‌سر خود را دوست نداشته باشد چه؟ و جیک پاسخ می‌دهد که تفاوت بسیار است میان دوست نداشتن هم‌سر و کشتن او. به این ترتیب جیک در پاسخ به پرسش‌های متفاوت مصاحبه‌گر هم‌چنان بر دزدیدن دارو پافشاری می‌کند. “اَمی” اما بر خلاف جیک بر این نظر است که هاینتس نباید دارو را بدزدد و در عین حال باید راهی بیابد تا هم‌سرش را نجات دهد. از گفت‌وگو کردن و طرح مشکل با فرد داروفروش تا قرض‌کردن پول راه‌هایی است که اَمی پیشنهاد می‌کند. اَمی می‌گوید که ممکن است با دزدیدن دارو این فرد هم‌سرش را نجات دهد اما این امکان نیز وجود دارد که دست‌گیر شود و هم‌چنین بار دیگر هم‌سر بیمارش به دارو نیازمند شود و او نتواند به دلیل محبوس بودن آن را تهیه کند. بنابراین دزدی شیوه‌ی مناسبی نیست. پرسش‌های مصاحبه‌گر ادامه می‌یابد و دختر هم‌چنان بر عدم دزدی مُصر است. در برابر پرسش‌های دیگر مصاحبه‌کننده، جیک بر اولویت خود بر دیگری باور دارد و دختر بر این اولویت به صورت همیشگی و دائمی صحه نمی‌گذارد. اَمی به گفته‌ی گلیگان بیش‌تر نگران “مراقبت” است؛ او از این آزمون نتیجه می‌گیرد که اخلاق زنانه بیش‌تر متمرکز بر “مراقبت”، “غم‌خواری” و “مسئولیت” است و اخلاق مردانه مبتنی بر “عدالت”.
“از نظر او (گلیگان) هر دو نگاه را باید به رسمیت شناخت؛ یکی نگاه مردانه یا زبان مردانه، که بر محوریت اصل عدالت است، و دیگری نگاه زنانه، که بر محوریت مراقبت یا زبان مراقبت است. مراد از گفتمان مبتنی بر زبان عدالت این است که مفهوم عدالت در این نگاه اخلاقی محوریت دارد و ارزش اخلاقی امور از منظر عدالت سنجیده می‌شود. هم‌چنین، گفتمان مبتنی بر مراقبت بدین معناست که شخص، بیش از آن‌که دل‌مشغول اموری مانند عدالت و آزادی باشد، در پی حفظ و نگهداری ارتباط خود با دیگران و مراقبت از آن‌ها در تنظیم روابط و مناسبات اخلاقی خویش است.”(۲)
نل نادینگز بر اخلاق مراقبت‌محور زنانه صحه می‌نهد هر چند که این فرض را که زن و مرد از لحاظ عقلانی و اخلاقی تفاوت ذاتی و ساختاری دارند را نمی‌پذیرد:
“به گمان من، اخلاق مبتنی بر مراقبت خصلتا و اساسا زنانه است –البته این حرف- به آن معنا نیست که مردان نمی‌توانند در آن سهیم شوند، همان‌قدرکه حکایت از آن ندارد که لاجرم می‌خواهیم بگوییم که زنان نمی‌توانند به نظام‌های سنتی اخلاقی اعتقاد آورند. ولی به عقیده‌ی من، اخلاق مبتنی بر مراقبت از دل تجربه‌ی ما زنان پدیدار می‌شود، درست همان‌طورکه رویکرد منطقی سنتی به مسائل اخلاقی به طرز مشهودتری از تجربه ی مردانه برمی‌خیزد.”(۳)
آن‌چه در اخلاق مراقبت‌محور می‌تواند چالش‌برانگیز باشد این است که آیا ما در این نظام اخلاقی به “ذات زنانه” باور داریم؟ آیا این غم‌خواری و مراقبت زنانه برساخته‌ی نظام غالب ِ مردسالارانه نیست که در گستره‌ی تاریخ به تجربه‌ای زنانه تبدیل شده است؟
بسیاری از فمینیست‌ها بر این باورند که تاکید بر عنصر مراقبت و غم‌خواری در زنان می‌تواند موجبات سوءاستفاده‌ی نظام مردسالارانه را فراهم سازد که نتیجه‌ی آن استثمار بیش از پیش زنان خواهد بود.
خانم “جین گریمشاو” یکی از منتقدین ایده‌ی جنسیتی بودن اخلاق است و مدعیات گلیگان را به چالش می‌کشد. او نگاه گلیگان را نگاهی “ذات گرایانه”(۴) می‌داند که طی آن ادعا می شود که ذات زنانه چنین است که با مراقبت و غمخواری پیوندی ذاتی دارد. او معتقد است که می‌توان دخترها و پسرهای فراوانی یافت که در قبال دوراهی ِ اخلاقی هاینتس پاسخ‌های متفاوتی از آن‌چه جیک و امی پاسخ داده‌اند، ابراز کنند. گریمشاو معتقد است تجارب زنانه‌ای که باورمندان به اخلاق مراقبت بر آن تاکید و تکیه می‌کنند عمدتن به دست مردان وضع شده‌اند و از این‌رو اخلاق انسانی، اخلاقی جنسیت‌مدار نیست.(۵)
چه به ذات‌گرایی باور داشته باشیم و چه آن‌چه امروز به عنوان ذات زنانه از آن نام می‌بریم را برساخته‌ی نظام مردسالار بدانیم، آزمون گلیگان آزمونی قابل تامل است که می‌تواند بازتابنده‌ی بخشی از حقیقت باشد. آزمونی که می‌تواند نشان دهد که ترکیبی از اخلاق عدالت محورِ به اصطلاح مردانه و اخلاق مراقبت‌محور زنانه می‌تواند به نظام اخلاقی قابل دفاع‌تری منجر شود. ترکیبی از نگاه زنانه و مردانه به عالم انسانی. با دقت در نظر گلیگان می‌توان نتیجه گرفت که آن‌چه تاکنون در عرصه‌ی اندیشه‌ی اخلاقی غالب بوده است اخلاق عدالت‌محور مردانه بوده است و می‌توان نگاه مراقبت‌محور نیز به عالم داشت.نگاهی زنانه که متضمن غم‌خواری و همدلی و مسئولیت است.
تئوری اخلاق مراقبت‌محور از جهات بسیاری به اخلاق فضیلت‌گرایانه نزدیک است. اخلاقی که مبتنی بر فاعل اخلاقی است؛ از این‌رو نقدهایی که به اخلاق فضیلت‌گرا وارد است به شکلی بر اخلاق مراقبت‌محور نیز وارد است.(۶)
پانوشت:

In a Different Voic:Psychological Theory and women’s Development1-
2.درس‌گفتارهایی در فلسفه‌ی اخلاق، سروش دباغ ۱۳۸۸ ص ۲۱۳
۳٫مبانی فلسفه‌ی اخلاق نوشته‌ی رابرت ال.هولمز ترجمه‌ی مسعود علیا ص ۴۱۷
Essentialist 4.
The Idea of a Female Ethics – Gean Grimshaw5.
http://www.roozonline.com/persian/news/newsitem/article/-c81df23fe0.html .6

منبع:چراغ آزادی


مقدمه: در سالگرد ۱۳ آبان جمعی از فعالان جوان ایرانی نامه ای خطاب به پرزیدنت اوباما امضا کردند و خواستار توجه او به عنوان برنده جایزه صلح نوبل به نقض حقوق بشر در ایران شدند و از جمله از وی خواستند تا دولت متبوعش بانک مرکزی ایران و خرید نفت از ایران را تحریم کند. در این مدت اتهامات زیادی متوجه نگارندگان نامه شده است از جمله جنگ طلبی و خیانت به میهن، در این زمینه با بهزاد مهرانی یکی از امضا کنندگان این نامه گفتگو کرده ایم

چراغ آزادی: برخی امضاکنندگان این نامه٬ سال گذشته نیز نامه مشابهی را نوشته بودند. آیا این نامه جدید را می‌توان ادامه همان سخنانی دانست که شما سال گذشته نیز بیان کرده بودید؟
بهزاد مهرانی: به گونه‌ای می‌توان این نامه را ادامه‌ی نامه‌ی سال گذشته دانست. در این فاصله تحولات شکل‌گرفته در کشورهای عربی که “بهار عربی” نامیده شده شرایط ویژه‌ای را ایجاد کرده است که از یک طرف توفیق برخی از این کشورها در سقوط دیکتاتورهاشان و از سوی دیگر عدم پیروزی جنبش مردم ایران پس از انتخابات ۸۸، پرسش‌ها و دغدغه‌های بسیاری را در مردم و فعالان سیاسی برانگیخته است.

چراغ آزادی: شما در این دو نامه دولت آمریکا را خطاب قرار داده‌اید. آیا تاکنون هیچ‌گونه پاسخ یا واکنشی درباره دو نامه‌ای که نوشته‌اید٬ از آن‌ها دریافت کرده‌اید؟
بهزاد مهرانی: خیر. تا آن‌جا که من اطلاع دارم پاسخی دریافت نشده است و این می‌تواند نشان‌دهنده‌ی ضعف باشد که فعالان سیاسی امکان تعامل و گفت‌وگوی حتا انتقادی با افکار عمومی جهان و هم‌چنین دولت‌های دموکراتیک را ندارند. اما بخش مثبتِ مخاطب قرار دادن مردم و دولت‌های جهان – نمونه‌اش همین نامه اخیر- این است که مطالبات و نظرات بخشی از مردم ایران نیز به گوش جهان می‌رسد.

چراغ آزادی: در روزهای گذشته٬ برخی افراد و گروه‌ها نامه شما و یا درخواست‌‌هایی با مضمون مشابه را مورد انتقاد قرار دادند. آن‌ها نفس درخواست کمک از دولتی خارجی را نقض استقلال کشور دانسته‌اند. آیا امضاکنندگان این نامه به چنین مساله‌ای اعتقاد ندارند؟
بهزاد مهرانی: امضاکنندگان این نامه به استقلال به مفهوم عدم دخالت قدرت‌های خارجی در تعیین سرنوشت مردم کشورشان باور دارند. بخش کثیری از همین مردم در خیابان‌های ایران فریاد زدند:”اوباما،یا با اونا یا با ما” و این به هیچ‌وجه به این معنا نیست که دولت آمریکا و یا هر کشور دیگری بخواهد در تعیین مقدرات آن‌ها دخالت کنند. بل‌که آن‌گونه که من می‌فهمم معنایش این است که در به کرسی نشستن مطالبات برحق مردم ایران یاری‌گرشان باشند و این یاری‌گری به هیچ‌وجه به معنای به دست گرفتن زمام امورشان توسط کشورهای دیگر نیست.خواستن فشار بر جمهوری اسلامی برای تن‌دادن به خواست‌های دموکراتیک مردم ایران منافاتی با استقلال کشور ندارد. اگر معنای استقلال این است که حکومت در داخل مرزهای خود بتواند هرگونه که می‌خواهد با مردم خود رفتار کند و جهان چشم بر آن ببندد، با این معنا از استقلال موافقتی نداریم. پیش از این هم بسیاری از فعالان سیاسی میهن‌دوست ما از کشوررهای غربی خواسته بودند که در معاملات و مراودات اقتصادی و سیاسی خود با این نظام سرکوب‌گر و غیر دموکراتیک تجدید نظر کنند و این نامه را نیز می توان در راستای همان خواسته‌ها ارزیابی کرد.

چراغ آزادی: شما در نامه‌تان صراحتا اشاره به بحث تحریم‌های اقتصادی داشته‌اید. تصور می‌کنید این تحریم‌ها می‌تواند باعث تغییر رفتار حکومت شود؟
بهزاد مهرانی: حکومت ایران می‌خواهد وانمود کند که تحریم‌ها هیچ تاثیری ندارد و کاغذ پاره‌ای بیش نیست در صورتی که چنین نیست. هر چند حکومت می‌تواند با درآمدهای کلان نفتی تا حدودی از تاثیرات تحریم‌ها بکاهد، اما تداوم و افزایش تحریم‌ها می‌تواند شکاف‌های ایجاد شده در زمامداران را افزایش دهد به گونه‌ای که بخشی از حاکمیت، معترضِ رفتارهای بخش دیگر از حاکمیت باشد که منجر به افزایش این تحریم‌ها شده است و افزایش این شکاف می‌تواند قدرت سرکوب ِ بخش سرکوب‌گر نظام را کاهش دهد. این شکاف موجب می‌شود که جنبش مردم با سرکوب کم‌تری مواجه شود تا مردم بتوانند در فضایی معتدل‌تر پی‌گیر مطالبات خود باشند.

چراغ آزادی: برخی مخالفان بر این عقیده‌اند که تحریم‌های اقتصادی بیش از آن‌که برای حاکمیت مشکلی ایجاد کند٬ باعث ایجاد مشکل برای مردم می‌شود. ضمن آن‌که باعث تخریب زیرساخت‌های اقتصادی کشور می‌شود و از همین منظر به مخالفت با این مساله می‌پردازند. تصور امضاکنندگان این نامه از تحریم اقتصادی آیا به گونه‌ای دیگر است که مثلا برای مرم مشکلی ایجاد نشود؟
بهزاد مهرانی: ما در ایران با یک حکومت سرکوب‌گر رو برو هستیم. حکومتی که از همه‌ی داشته‌های خود برای سرکوب مردم استفاده می‌کند. حکومتی که در دوران زمام‌داری بیش از سی سال خود هزینه‌های بسیاری را بر دوش کشور و مردم بار کرده است. حال پرسش این است که در برابر این حکومت چه باید کرد؟حکومتی که راه را بر شیوه و منش اصلاح‌طلبانه حتا در چارچوب همین قانون اساسی موجود بسته است. استمرار این حکومت بحران‌زی و بحران‌زا مردم را با هزینه‌های بسیاری مواجه ساخته است. به باور ما تحریم‌های جهت‌دار می‌تواند زیان بسیار کمتری از هزینه‌های استمرار چنین حاکمیتی داشته باشد. بنده در نمی‌یابم که تحریم عالی‌ترین مقامات جمهوری اسلامی و وابستگان درجه یک آن‌ها و مسدود کردن حساب‌های بانکی‌شان و بلوکه کردن اموال و دارایی‌شان و ممنوع کردن سفر آنان به خارج از ایران و تحریم شرکت‌های وابسته به سپاه پاسداران و از طرفی کمک به دسترسی آسان مردم ایران به اینترنت و ماهواره و گردش آزاد اطلاعات و مبارزه با سانسور و فیلترینگ و پارازیت‌افکنی و شنود مخالفان چه زیانی برای مردم ایران می‌رساند؟ آثار مخرب برخی تحریم‌ها می‌تواند گریبان مردم را نیز بگیرد که اجتناب‌ناپذیر است و عواقب آن متوجه نظام اسلامی است. زنهارِ ما نیز این است که اگر نتوان با هزینه‌های کم‌تری حکومت را مهار کرد به جایی خواهد رسید که رویارویی نظامی را به بار خواهد آورد که هزینه‌اش برای مردم ایران و جهان بیشتر خواهد بود.

چراغ آزادی: امضاکنندگان نامه از تحریم اقتصادی سخن گفته‌اد. از سویی در روزهای گذشته٬ بحث حمله به ایران نیز در رسانه‌ها مطرح شده است. نظر شما درباره حمله نظامی به جمهوری اسلامی – چه به شکل محدود و یا چه به صورت جنگ تمام عیار چیست؟ آیا می‌توان روزی را متصور شد که هم‌چون مردم لیبی یا سوریه٬ ایرانیان نیز خواستار دخالت نظامی نیروهای خارجی در کشور خود شوند؟
بهزاد مهرانی: در روزهای اخیر یک دوگانه‌ای ساخته شده است. دوگانه‌ی موافقان جنگ-مخالفان جنگ که به نظرم برساخته‌ای خطا است. هیچ عقل سلیمی نمی‌تواند با جنگ موافق باشد و راه ِ برون‌شو از شرایط موجود ایران را در جنگ ببیند. این‌ها ابتدا جنگ‌طلبی ِعده‌ای را مفروض می‌گیرند و بر این فرض ِناصادق گفته‌ها و نوشته‌های خود را منتشر می‌کنند و انتقادات خود را سامان می‌دهند. در این نامه تاکید شده است که “ما خواهان کمک نظامی آمریکا برای مقابله با جمهوری اسلامی نیستیم و نسبت به عواقب نامطلوب آن در شرایط کنونی هشدار می‌دهیم”. به گمانم آن‌چه به بحث‌های کنونی دامن زده است علاوه بر سخنان برخی مقامات اسرائیلی مبنی بر حمله به تاسیسسات اتمی ایران، وضعیت کنونی کشور سوریه است. بسیاری بر این باورند که اگر یک حکومت خودکامه “بخواهد” و “بتواند” به سرکوب مخالفان و منتقدان خود ادامه دهد اصولا انقلاب و یا جنبشی مردمی به پیروزی نخواهد رسید و این “خواستن” و “توانستن” در حاکمان سوری نمود و بروز دارد. در این‌جاست که بحث دخالت بشردوستانه موضوعیت پیدا می‌کند. در مورد ایران باید گفت که در حال حاضر با شرایطی بسیار متفاوت با سوریه و یا لیبی پیش از سقوط قذافی مواجه هستیم. از این‌رو این قیاس محلی از اعراب ندارد. این‌که آیا جمهوری اسلامی در آینده،کشور را به آن سمت و سو می‌کشاند یا نه را نمی‌توان پیش‌بینی کرد. اگر کشتار مردم به حدی برسد که مصداق کشتار دست‌جمعی قرار گیرد امکان این درخواست وجود دارد که امیدواریم زعمای جمهوری اسلامی در برابر رای مردم و مطالباتشان تمکین کنند. این‌که گروهی از لیبیاییزه شدن ایران سخن می‌گویند تنها یک پیش‌گویی است. مردم لیبی با به خیابان آمدن و پایداری کردن بر مطالبات خود که همانا سقوط قذافی بود و از طرفی سرکوب وحشیانه آنان توسط حکومت قذافی به لیبیاییزه شدن لیبی کمک بسیاری کردند و در این میان ناتو به کمک مردم آمد و اگر این کمک نبود شاید جنبش مردم لیبی به سامان نمی‌رسید. در مورد ایران وضعیت به کلی متفاوت است و پیش‌بینی دشوار.

چندی پیش علیا ماجده، دختر جوان مصری با انتشار عکس‌های برهنه‌ی خود خبرساز شد. در همان زمان صاحب این قلم در نوشته‌ای(۱)، این عمل را به سود حرکت‌های آزدای‌خواهانه‌ی مردم مصر ندانست. ماجده هدفش را از انتشار این عکس‌ها دفاع از آزادی بیان و اعتراض به سانسور و نفوذ بنیادگریان و حجاب اجباری اعلام داشته بود. هر کنش سیاسی باید معطوف به نتیجه باشد.در یک عمل سیاسی نمی‌توان فقط به ادای تکلیف دل خوش داشت. اگر پیامد عمل سیاسی ِ ماجده در نهایت به سود بنیادگرایان باشد می‌توان از منظر نقد سیاسی آن‌را نامناسب و نکوهیده دانست. انتشار تصویر نیمه‌عریان گل‌شیفته فراهانی، هنرپیشه‌ی ایرانی این‌روزها در فضای مجازی و حقیقی جنجال آفریده است. افراد بسیاری از زوایای مختلف به این عمل نگریسته و واکنش نشان داده‌اند. گروهی به پیامدهای سیاسی آن توجه داشته‌اند و استدلال کرده‌اند که عمل خانم فراهانی در چنین فضایی منجر به تقویت بنیه‌ی بنیادگرایان مذهبی در ایران شده و بهانه‌ای به دست حاکمیت قشری ایران داده است که بیش از پیش به تحدید و تهدید نهادهای مدنی و فعالین هنری و فرهنگی و حتا سیاسی مبادرت بورزند. حکومتی که به تازگی در ِ “خانه‌ی سینما” را گِل گرفته است با انتشار این تصویر گُل از گُل‌اش خواهد شکفت که مستمسکی عوام‌پسند در توجیه عملش یافته است. از آن‌جا که گل‌شیفته فراهانی تنها به واسطه‌ی حرفه‌ی خود به این عمل دست زده است و کنش سیاسی ِ خاصی مد نظرش نبوده است – هر چند تحت فشار افکار عمومی بخواهد برای عملش توجیهات سیاسی و مبارزاتی دست‌وپا کند- از این‌رو قیاسش با ماجده شاید قیاسی مع‌الفارق باشد. این نوشته از این منظر به تصویر گل‌شیفته نگاه نمی‌کند هر چند می‌توان این‌گونه نیز نگریست.

آیا در فردای ایران، اقلیت‌های مذهبی و جنسی و قومی حق انتخاب آزادانه‌ی سبک زندگی ِ خود را دارند؟ آیا زنان و مردان حق دارند خود انتخاب کنند که می‌خواهند چگونه زندگی و عمل کنند یا فردا روز با قدرت بیش‌تر همان کار را خواهیم کرد که امروز با همین قدرت ناچیزمان با گل‌شیفته و خانواده‌اش کردیم؟

گل‌شیفته فراهانی یک هنرپیشه است. در سینمای جهان و حتا سینمای پیش از انقلاب در فیلم‌ها شاهد صحنه‌هایی بوده‌ایم که روابط جنسی را به تصویر کشیده است. روابط جنسی به عنوان بخشی از زندگی ِ انسانی در سینما و ادبیات و به صورت کلی هنر تجلی یافته است؛ چه با آن موافق باشیم و چه مخالف. لیلا حاتمی هنرپیشه‌ی ایرانی که در فیلم “جدایی نادر از سیمین” ِ اصغر فرهادی ایفای نقش کرده است در مصاحبه با خبرنگار یورونیوز در حاشیه‌ی جشن‌واره‌ی فیلم مراکش در پاسخ به پرسش خبرنگار که “مراکش کشوری اسلامی است اما فیلم افتتاحیه‌ی جشن‌واره از نظر هنری بسیار آزاد بود، وقتی این فیلم را در یک کشور اسلامی مشاهده می‌کنید چه احساسی دارید و آیا به نظر شما می‌توان این فیلم را در ایران نمایش داد؟ می‌گوید: “خب یک جامعه‌ای که دینش اسلام است ولی آن‌قدر انعطاف دارد که می‌تواند سالن سینمایش فیلمی را نشان دهد که ممکن است صحنه‌های یک کم خصوصی‌تری داشته باشد که غالبن در یک جامعه‌ی اسلامی نمی‌توانید ببینید، برای من خوش‌آیند است؛ و البته موجب حسودی‌ام نمی‌شود. آدم این تحول را می‌بیند. این چند گونه داشتن فرهنگ‌ها و عقاید مختلف در یک بستر اسلامی، خیلی لذت‌بخش است.”(۲)

حال گل‌شیفته فراهانی در راستای حرفه و علایق هنری خود و آن‌هم در کشوری با فرهنگ آزاد، عکسی نیمه‌برهنه و البته از بالاتنه‌ی خود انتشار داده است. تصویری که اگر جنس مذکری از خود انتشار می‌داد بی‌شک هیچ واکنشی برنمی‌انگیخت؛ و رگ غیرتی متورم نمی‌شد. در فیس‌بوک و سایت‌ها و وبلاگ‌ها به جملاتی بر می‌خوریم که پرسش‌های بسیاری را به ذهن متبادر می‌سازد. سخنانی از این دست که گل‌شیفته هیچ ربطی به جنبش سبز ندارد؛ آزادی با لختی و بی‌بندوباری فرق دارد؛ زندانیان سیاسی ِ ما از این‌گونه آزادی‌ها نمی‌خواهند؛ آزادی ِ زن در برهنگی نیست بل‌که در کرامت و ارزش‌های والای زنانه است؛ سمبل آزادی برای ما زنانی چون نسرین ستوده، بهاره هدایت، شبنم مددزاده، مهدیه گل‌رو و … هستند و نه گل‌شیفته و هیچ‌کدام از زندانیان سیاسی ِ ما چنین آزادی‌های لجام‌گسیخته‌ای را نمی‌خواهند و … .گروهی نیز زبان به توهین گشودند و هتک حرمت.
فرض که پذیرفتیم گل‌شیفته فراهانی ربطی به جنبش سبز ندارد؛ آیا جنبش سبز هم ربطی به گل‌شیفته فراهانی و امثال او ندارد؟ آیا در قاموس کسانی که امروز از هر سو خود را داعیه‌داران و بانیان و حامیان جنبش سبز ِ آزادی‌خواهی ِ مردم ایران می‌دانند، آزادی ِ انتخابِ سبْک ِ زندگی به رسمیت شناخته می‌شود؟

عریانی نشانه‌ی روشن‌فکری نیست اما تحمل نکردن سبک زندگانی ِ دیگران به قطع نشانه‌ی جمود است.

بخشی از مواجهه با این تصویر موافقت یا مخالفت با آن است؛ اما پرسش بنیادین و اساسی – که بسیاری از پاسخ دادن ِ به آن طفره می‌روند- این است که آیا حاضریم آزادی ِ کسانی که سبْک زندگی‌شان متفاوت و بل‌که مغایر با ما است را به رسمیت بشناسیم؟ آیا در فردای ِ روزی که در ایران دموکراتیک قدرت را به دست گرفتیم و نشریه‌ای مبادرت به انتشار چنین تصویری کرد آن را توقیف می‌کنیم؟ آیا زنان در آن فردایی که جنبش سبز شما – که به‌زعم شما گل‌شیفته و گل‌شیفته‌های ایران ربطی به آن ندارند- بر کرسی ِ صدارت و وزارت و کفالت نشست، می‌توانند هم‌چون مردان و هم‌راه مردان در دریا شنا کنند؟ آیا در میان دریا دیوار نخواهید کشید و عسس بر خلق‌ نخواهید گمارد و زنان می‌توانند با لباس شنا تن به آب بزنند؟ با می‌کده‌ها چه خواهید کرد؟ شاید کسی پاسخ دهد که قرار نیست در فردای آزاد ایران،یک گروه خاص قدرت را به دست بگیرند و از طرفی مردم آزادانه به احزاب و گروه‌ها رای خواهند داد. امّا آیا نباید این گروه‌ها و احزاب، شفّاف و واضح نظر خود را در مورد آزادی‌های فردی و اجتماعی بیان کنند تا مردم اشتباهات گذشته را تکرار نکنند؟ پیش از انقلاب اسلامی، طرف‌داران اسلام سیاسی و از جمله پیروان آیت‌الله خمینی و شخص ایشان هم‌واره از آزادی سخن گفتند اما پس از پیروزی در به پاشنه‌ی دیگری چرخید. چرا؟ از آن‌رو که آزادی فقط یک اشتراک لفظ با آن‌چه به واقع نامش آزادی است داشت. وقتی اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ابتدا در ادارات سخن از حجاب اجباری رفت، بسیاری از گروه‌ها و احزاب و حتا روشن‌فکران گفتند: مشکل ما یک تکّه پارچه نیست، زنان بر سرشان بگذارند، ما می‌خواهیم کرامت و آزادی ِ والای زنانه به آن‌ها عطا کنیم و نتیجه‌اش شد بیش از سی‌ سال سرکوب زنان و مردانی که نمی‌خواستند مطابق با سبک زندگی ِ مورد نظر نظام اسلامی زندگی کنند. هم‌اکنون نیز آزادی ِ مورد نظر بسیاری از گروه‌ها و احزاب سیاسی-خصوصن گروه‌های مذهبی- از شفافیت و وضوح لازم برخوردارنیست. تصویر نیمه‌عریان گل‌شیفته اگر از نظر آنان و از لحاظ مذهبی و اخلاقی و سیاسی مذموم و مطرود باشد اما این حُسن را دارد که به شفافیت بیش‌تر منجر می شود. شفافیتی که پاسخ شفاف طلب می‌کند.
آیا در فردای ایران، اقلیت‌های مذهبی و جنسی و قومی حق انتخاب آزادانه‌ی سبک زندگی ِ خود را دارند؟ آیا زنان و مردان حق دارند خود انتخاب کنند که می‌خواهند چگونه زندگی و عمل کنند یا فردا روز با قدرت بیش‌تر همان کار را خواهیم کرد که امروز با همین قدرت ناچیزمان با گل‌شیفته و خانواده‌اش کردیم؟
من و تو قدیسان اخلاقی و معنوی هستیم. من و تو انسان‌هایی متعالی هستیم که هیچ‌گاه به تصاویر عریان کسی نگاه نینداخته‌ایم. من و تو قهرمانان تزکیه نفس هستیم. این‌همه جست‌وجوی کلمات “پورن”و”سکس” در سایت‌های جست‌وجوگر هم ربطی به من و تو ندارد. من و تو در نظرمان آزادی یعنی آزادی از بند ِ نفس امّاره. امّا با “دیگری” چه‌گونه رفتار می‌کنیم؟ آیا ما قدیسان و قهرمانان اخلاقی می‌خواهیم با “دیگران” ِ “خرقه تر دامن و سجّاده شراب‌آلوده” با زبان توهین و حد و تعزیر و توقیف و ممنوعیت سخن بگوییم؟ پرسش اصلی این است. حرف‌های کلی و مجمل، تکیه و تاکید بر آزادی سیاسی و حق عزل و نصب مسئولین و از زبان زندانیان سیاسی و عقیدتی سخن گفتن پاسخ به این سوال نیست. شفاف سخن بگویید تا مردم بتوانند در فردای آزاد ایران، راحت‌تر دست به گزینش بزنند. نفرمایید که حق انتخاب آزادانه‌ی سبک زندگی مشکل ما نیست که در این‌صورت باز یاد همان یک تکه پارچه و حجاب اختیاری-اجباری می‌اُفتیم. همان یک تکه پارچه هم جزیی از مشکلات بسیار دیگر ما بود که روزی و روزگاری نخواستیم مشکل ببینیمش. آری برادر و خواهر من! عریانی نشانه‌ی روشن‌فکری نیست اما تحمل نکردن سبک زندگانی ِ دیگران به قطع نشانه‌ی جمود است.
۱-

http://cheragheazadi.org/index.php/archives/1455

2-

http://www.youtube.com/watch?v=qNLn74HPfU4

منبع:چراغ آزادی